Κεφάλαια
Ο ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΤΡΑΜΠ

Wilbur Ross: Ο υπουργός Εμπορίου του Τραμπ και οι οικονομικές του σχέσεις με τον Πούτιν

Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής και η σκιώδης σχέση του με το υγραέριο της Ρωσίας

0Ο Αμερικανός υπουργός Εμπορίου, Wilbur L. Ross Jr., συμμετέχει σε ναυτιλιακή εταιρεία που λαμβάνει εκατομμύρια δολάρια ετησίως από εταιρεία της οποίας κύριοι ιδιοκτήτες είναι ο γαμπρός του Putin και ένας Ρώσος ολιγάρχης, που θεωρείται μέλος του κλειστού κύκλου του Ρώσου Προέδρου.

Σύνοψη από την έρευνα των SASHA CHAVKIN & MARTHA M. HAMILTON
Απόδοση στα Ελληνικά: ΧΡΗΣΤΟΣ ΔΕΜΕΤΗΣ
Εικονογράφηση: ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΝΤΑΖΗΣ

Η ρωσική εμπλοκή στη Navigator

Ο δισεκατομμυριούχος επενδυτής Wilbur Ross παραιτήθηκε από το μεγαλύτερο μέρος των περιουσιακών του στοιχείων πριν λάβει επισήμως μέρος στο υπουργικό συμβούλιο του Donald Trump τον περασμένο Φεβρουάριο, αλλά διατήρησε μερίδιο στη ναυτιλιακή εταιρεία Navigator Holdings Ltd., η οποία είναι καταχωρισμένη στις Νήσους Marshall, στο Νότιο Ειρηνικό.

Οι υπεράκτιες εταιρείες στις οποίες ο Ross και άλλοι επενδυτές κατέχουν μετοχές ελέγχουν το 31,5% της Navigator Holdings Ltd., σύμφωνα με την ετήσια αναφορά του 2016. Μεταξύ των μεγαλύτερων πελατών της Navigator, που έχουν συνεισφέρει πάνω από 68 εκατομμύρια δολάρια σε έσοδα από το 2014 μέχρι σήμερα, είναι η εταιρεία φυσικού αερίου και πετροχημικών της Μόσχας Sibur.

Δύο από τους κύριους ιδιοκτήτες της είναι ο Kirill Shamalov, που έχει παντρευτεί τη μικρότερη κόρη του Πούτιν, και ο Gennady Timchenko, ο ολιγάρχης που, σύμφωνα με το Γενικό Λογιστήριο των ΗΠΑ, εντάσσεται στον στενό κύκλο του Ρώσου προέδρου. Ένας άλλος ισχυρός ιδιοκτήτης είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος της Sibur, Leonid Mikhelson, ο οποίος ελέγχει μια ενεργειακή εταιρεία, που επίσης ελέγχεται από το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ για τον ρόλο που έπαιξε στην ισχυροποίηση του Putin. Ως υπουργός Εμπορίου, ο Ross είναι ο καθ’ ύλην αρμόδιος για τις εμπορικές συμφωνίες-σχέσεις των ΗΠΑ.

Τα τελευταία χρόνια, η ένταση μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας έχει κλιμακωθεί, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να επιβάλουν κυρώσεις κατά της Ρωσίας μετά την εισβολή στην Κριμαία το 2014 και τη φερόμενη εμπλοκή της χώρας στις προεδρικές αρχαιρεσίες στις ΗΠΑ του 2016. Μετά τις εκλογές, οι έρευνες του Κογκρέσου και του υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ διερεύνησαν πιθανούς επιχειρηματικούς δεσμούς μεταξύ Ρωσίας και μελών της διοίκησης του Trump. Και ενώ έχουν εξεταστεί ήδη αρκετοί από τους επιχειρηματικούς συνεργάτες του προέδρου των ΗΠΑ, μέχρι στιγμής δεν έχουν αναφερθεί διασυνδέσεις μεταξύ ανώτερων στελεχών της διοίκησης των Ηνωμένων Πολιτειών και μελών της οικογένειας ή του κλειστού κύκλου του Putin.

Κατά τη διάρκεια της εξέτασής του από τη Γερουσία, ο Ross ερωτήθηκε επανειλημμένως για τις εμπορικές του σχέσεις με τη Ρωσία, κυρίως ως προς τον πρώην ρόλο του ως αντιπροέδρου της Τράπεζας Κύπρου, η οποία είχε μακρά ιστορία χρηματοδότησης Ρώσων ολιγαρχών. Μια ομάδα πέντε Δημοκρατικών Γερουσιαστών ζήτησαν με επιστολή τους απαντήσεις από τον Ross σχετικά με τις εμπορικές σχέσεις του κύκλου και των συνεργατών του Trump με την Τράπεζα Κύπρου αλλά και αν χρηματοδοτήθηκε από αυτή η καμπάνια του.

Ερωτήθηκε επίσης για τις ναυτιλιακές δραστηριότητές του και για το αν αυτές προκαλούν σύγκρουση συμφερόντων με τα καθήκοντά που αναλάμβανε ως υπουργός. Αλλά δεν ερωτήθηκε για τη Navigator, στην οποία ήταν πρόεδρος, και για τη σχέση της με τη Sibur.

Η Sibur είναι «μία εταιρεία με συνδέσεις συντρόφων», είπε ο Daniel Fried, Ρώσος ειδικός σε θέματα ρωσικής πολιτικής που υπηρέτησε σε ανώτατες θέσεις του υπουργείου Εξωτερικών. Ο Ross συμμετείχε στο συμβούλιο της Navigator αφού είχε ξεκινήσει η εκτέλεση της συμφωνίας με τη Sibur και «δεν συνάντησε ποτέ» τον Shamalov, τον Timchenko ή τον Michelson, είπε ο James Rockas, εκπρόσωπος του υπουργείου Εμπορίου. «Ο υπουργός Ross αποσύρθηκε από ζητήματα που σχετίζονται με τη διεθνή ναυτιλία, αλλά σε γενικές γραμμές υποστηρίζει τις κυρώσεις της (αμερικανικής) κυβέρνησης σε νομικά πρόσωπα της Ρωσίας και της Βενεζουέλας», είπε ο Rockas.

Ένας άλλος σημαντικός πελάτης της Navigator είναι η PDVSA, η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία της Βενεζουέλας. Η διοίκηση Trump επέβαλε κυρώσεις σε ένα νυν αλλά και ένα πρώην εκτελεστικό μέλος της PDVSA τον Ιούλιο του 2017, καθώς και στην ίδια την εταιρεία τον επόμενο μήνα. Οι εμπορικές διασυνδέσεις του γαμπρού του Putin με τον υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ προκύπτουν από τις διαρροές χιλιάδων οικονομικών αρχείων της Appleby, τα οποία περιήλθαν στην κατοχή της εφημερίδας Süddeutsche Zeitung και της ομάδας δημοσιογράφων International Consortium of Investigative Journalists (ICIJ).

Τα αρχεία της διαρροής φέρνουν στο φως μια αλυσίδα εταιρειών και επιχειρηματικών σχέσεων στις Νήσους Κέιμαν, μέσω των οποίων ο Ross διατηρεί το οικονομικό του μερίδιο στη Navigator. Ο ίδιος πριν ενταχθεί στην κυβέρνηση Trump δεν είχε μονάχα κέρδη από τις επενδυτικές του συμβουλές, αλλά είχε δημιουργήσει και ένα σύστημα αποζημιώσεων που επιτρέπει στους εταίρους, οι οποίοι διαχειρίζονται ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, να κερδίζουν 20% εφόσον τα κέρδη υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο ποσό.

Πολλές από τις εταιρείες διαχείρισης ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων που αναμείχθηκαν σε αυτές τις επενδύσεις δημιουργήθηκαν και καταχωρίστηκαν στην Appleby, μια εξωχώρια νομική εταιρεία που έχει έδρα στις Βερμούδες. Η δημιουργία τέτοιων offshore funds που καταχωρίζονται ως εταιρείες μπορεί να αποφέρει σημαντικά οφέλη, αφού επιτρέπει σε επενδυτές να απαλλαχθούν από τις φορολογικές υποχρεώσεις τους στις ΗΠΑ, καθώς και να προσελκύσει επενδυτές εκτός Ηνωμένων Πολιτειών, μιας και τα ονόματά τους δεν γνωστοποιούνται στις αμερικανικές φορολογικές Αρχές.

Οι γενικοί εταίροι σε υπεράκτια ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια απολαμβάνουν γενναίες φορολογικές ελαφρύνσεις και στις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς τους δίνεται η δυνατότητα να υπολογίζουν το μεγαλύτερο μερίδιο των κερδών τους από τα fund σαν μακροπρόθεσμο κεφαλαιουχικό κέρδος, και όχι ως ετήσιο απλό εισόδημα.

Όταν διορίστηκε υπουργός Εμπορίου των ΗΠΑ, ο Ross δεσμεύθηκε να εκχωρήσει 80 εταιρείες και συνεργασίες, αλλά ανέφερε ότι θα διατηρούσε μερίδιο σε εννέα άλλες δραστηριότητές του στον τομέα «χρηματοδότησης ακινήτων» και στην «υπερπόντια ναυτιλία». Τα περιουσιακά στοιχεία αυτά δεν προσδιορίστηκαν. Παρά το γεγονός ότι ο ίδιος είχε πωλήσει την WL Ross & Co. στην Invesco το 2006, παρέμεινε ενεργός ως πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος μέχρι να παραιτηθεί για να συμμετάσχει στο υπουργικό συμβούλιο.

Οι εταιρείες που έχουν καταχωριστεί στις Νήσους Κειμάν και έχουν περάσει στη διαχείριση της Appleby είναι οι εξής: WLR Recovery Associates IV DSS AIV, GP; WLR Recovery Associates IV DSS AIV, LP; WLR Recovery Associates V DSS AIV, GP και WLR Recovery Associates V DSS AIV, LP. Αυτές παρέμειναν στον έλεγχο του Ross. H Navigator Holdings περιλαμβάνεται μεταξύ των περιουσιακών στοιχείων που κατέχουν αυτές οι εταιρείες, αλλά, σύμφωνα με τη μορφή της φόρμας γνωστοποίησης, δεν παρέχονται λεπτομέρειες σχετικά με την εταιρεία ή τη σχέση της με την Sibur.

Η αξία της επένδυσης του Ross θα μπορούσε να διαφοροποιηθεί σημαντικά σε περίπτωση που τα funds τα οποία ελέγχουν τη Navigator καταγράψουν άνοδο. Αν τα funds αυτά αποδίδουν καλά, οι εταίροι θα λάβουν 20% επί των κερδών των funds.

Παρά την κρίση στην Κριμαία και τις κυρώσεις, η Sibur, απολαύοντας της εύνοιας της ρωσικής κυβέρνησης, παραμένει ο αποκλειστικός εξαγωγέας υγραερίου του σταθμού της Ust-Luga, το λιμάνι της Βαλτικής, από όπου τα πλοία της Navigator παραλαμβάνουν τις εξαγωγές υγραερίου. Τον Σεπτέμβριο του 2014, με την επέκταση των κυρώσεων κατά της Ρωσίας, ο Timchenko πώλησε το 17% της Sibur στον Shamalov, αυξάνοντας το μερίδιο του γαμπρού του Putin σε περισσότερο από το 20% της εταιρείας. Η αγορά από τον 32χρονο χρηματοδοτήθηκε με δάνειο ύψους 1,3 δισ. δολαρίων από την κρατική Gazprombank.

Ο Shamalov πώλησε αργότερα μέρος του ποσοστού του σε άλλους επενδυτές, μειώνοντας το δικό του ποσοστό στο 3,9% τον Απρίλιο του 2017, αλλά παραμένοντας στο διοικητικό συμβούλιο της Sibur.

Το 2014, η Appleby αρνήθηκε να προσφέρει τις υπηρεσίες της στον Mikhelson και να εκπροσωπεί πλέον ιδιωτικές επιχειρήσεις του. Παρά την κρίση, η σχέση Navigator-Sibur παρέμεινε επικερδής, με τη Sibur να είναι μία εκ των πέντε σημαντικότερων πελατών της Navigator. Φέτος, η Navigator διπλασίασε τον στόλο που παρέχει για τις εξαγωγές της Sibur, αγοράζοντας δύο νέα πλοία και ναυλώνοντάς τα για τη Ρωσική Εταιρεία Ενέργειας. Τα πλοία ονομάστηκαν «Navigator Luga» και «Navigator Yauza».

Ο ρόλος της Appleby

Όσο μεγάλωνε σε δύναμη, η WL Ross & Co. δημιουργούσε έναν αυξανόμενο αριθμό offshore σε φορολογικούς παραδείσους, αρκετές εκ των οποίων ήταν στις Νήσους Κέιμαν, όπου δεν εισπράττεται φόρος εταιρειών ή εισοδήματος για χρήματα που κερδίζονται εκτός της δικαιοδοσίας και απαιτείται ελάχιστη αποκάλυψη της εταιρικής ιδιοκτησίας.

Η Appleby υπήρξε βασικός σύμβουλος και πάροχος υπηρεσιών. Η δικηγορική εταιρεία έχει διοικήσει περισσότερες από 50 offshore στα νησιά Κειμάν για την WL Ross & Co., σύμφωνα με τα αρχεία της. Το 2014, ο όμιλος Ross ήταν ένας από τους 20 κορυφαίους πελάτες της Appleby με βάση τον αριθμό των εταιρειών που διοικούνταν.

Τα αρχεία της Appleby δείχνουν ότι οι τέσσερις εταιρείες που διατηρούσε ο Ross είναι σε δύο παράλληλες αλυσίδες ιδιοκτησίας, με τον ίδιο στην κορυφή. Σύμφωνα με τα αρχεία της Appleby, ο Ross είναι μέτοχος και ήταν διευθυντής δύο εταιρειών που συστάθηκαν τον Ιούλιο του 2011 ως γενικοί εταίροι για τον έλεγχο δύο άλλων εταιρειών της WL Ross & Co που επενδύουν στη ναυτιλιακή βιομηχανία, οι οποίες με τη σειρά τους ελέγχουν δύο funds της WL Ross Group .

Αυτά τα funds επενδύουν σε ναυτιλιακές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένης της Navigator.
Συνολικά, η πρώην εταιρία του Ross, WL Ross & Co., είναι ο μεγαλύτερος μέτοχος της Navigator, κατέχοντας το 39,4% μέσω εταιρειών που ελέγχει. Όταν έγινε υπουργός, ο Ross διατήρησε το προσωπικό οικονομικό του ενδιαφέρον σε ορισμένες από τις οντότητες της WL Ross αλλά παραιτήθηκε από τη διαχείρισή τους. Το μερίδιο που διατηρεί ο Ross μαζί με άλλους επενδυτές, ανερχόταν το 2016 στο 31,5% του μετοχικού κεφαλαίου της ναυτιλιακής εταιρείας.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΥΠΟΘΕΣΕΙΣ: